Skipan

Óbyggðanefnd var skipuð af forsætisráðherra þann 2. september 1998. Allir nefndarmenn skulu fullnægja skilyrðum þess að gegna embætti héraðsdómara.

Hlutverk skv. þjóðlendulögum

Óbyggðanefnd er sjálfstæð stjórnsýslunefnd sem á grundvelli III. kafla þjóðlendulaga hefur þríþætt hlutverk.
      1.   Að kanna og skera úr um hvaða land telst til þjóðlendna og hver séu mörk þeirra og eignarlanda.
      2.   Að skera úr um mörk þess hluta þjóðlendu sem nýttur er sem afréttur.
      3.   Að úrskurða um eignarréttindi innan þjóðlendna.

Hlutverk skv. sveitarstjórnarlögum

Óbyggðanefnd fer með tiltekin verkefni við að skipta landinu í sveitarfélög, sbr. bráðabirgðaákvæði sveitarstjórnarlaga, nr. 45/1998:
      1.   Að kveða á um hvernig þjóðlendu sem ekki telst afréttur skuli skipað innan staðarmarka sveitarfélaga. Skal miðað við að framlengja staðarmörk aðliggjandi sveitarfélaga inn til landsins, þar með talið á jöklum, en þó þannig að fylgt sé náttúrulegum mörkum eða mörkum sem byggjast á sérstökum heimildum, þar sem nefndin telur það eiga betur við. Óbyggðanefnd getur í þessu tilviki breytt mörkum frá því sem kann að hafa verið samið um milli sveitarfélaga eða þau ákveðin með öðrum hætti.
      2.   Að skera úr ágreiningi um skipan afrétta innan staðarmarka sveitarfélaga þegar íbúar fleiri en eins sveitarfélags eiga upprekstrarrétt í afrétt. Sé hins vegar um það að ræða að íbúar einungis eins sveitarfélags eigi upprekstrarrétt á afrétt, sem ekki hefur verið skipað innan staðarmarka neins sveitarfélags, skal honum skipað innan staðarmarka þess sveitarfélags.
      3.   Að skera úr ágreiningi um skipan eignarlands innan staðarmarka sveitarfélaga. Eignarlandi skal skipað innan staðarmarka sama sveitarfélags og sú jörð sem það hefur áður tilheyrt nema fyrir liggi sérstakar heimildir um annað.